Ga op thuis retraite

Op retraite als je thuis moet blijven? Hoe kun je tijdens deze crisisperiode het gesprek met jezelf aangaan als je geen meditatie- of mindfulness centrum mag bezoeken?

De straten zijn leeg, je huis zit vol. De energie stroomt door alle kamers en elkaars aanwezigheid is een feit.

Is dit het moment om tot persoonlijk inzicht te komen?

Vorig jaar, toen er nog geen enkele sprake was van de wereldwijde chaos waarin we ons nu bevinden, werkte ik wekenlang aan een thuisgids voor retraites. Expeditie Mindful Leven noemde ik het. Iedere ochtend stond ik vroeg op om in stilte, als de rest van het gezin nog sliep, mijn praktische ideeën voor bezinning op te schrijven. Begin dit jaar rondde ik het project af en bundelde ik de zeven praktijklessen tot een digitale gids: een eigenwijze gids voor mindful leven. Thuis op retraite mét een druk gezinsleven.

Slechts enkele weken later worden we massaal verplicht tot een gezinsleven thuis en blader ik naarstig door mijn eigen gids.

Er is geen moment geweest dat ik mijn persoonlijke werk harder nodig had dan nu. En gezien alle vragen waarmee mensen in mijn omgeving worstelen, ben ik zeker niet de enige. Stel jij jezelf ook de vraag: hoe houd ik mijn kinderen actief? Wat kan ik doen om het gezellig aan tafel te maken en wat moet ik met deze chaos?

Waar vind ik de energie om er iedere dag weer iets leuks van te maken?

De grootste uitdaging te midden van deze breinpuzzel is mijn eigen plek. Ik heb ruimte voor mezelf nodig, letterlijk en figuurlijk. Een kamer in huis waar ik stil kan zitten, ongestoord kan afstemmen op mijn gevoel en waar mijn gedachten voorbij deze chaos kijken om met positieve energie de juiste stappen te zetten. Die uitdaging is nog nooit zo groot geweest. Man, zoon en twee bonuskinderen zijn thuis en bevinden zich voortdurend in de leefomgeving waar ik ook ben. Een paar dagen mediteren in een Tibetaans klooster is geen optie. De enige plek waar ik me kan terugtrekken is thuis. En dus maak ik er het beste van.

Langzaam aan besef ik me steeds beter wat de waarde van een retraite is.

In letterlijke zin betekent het ‘jezelf terugtrekken’, iets dat niet voorbehouden is aan een religie en duizenden jaren geleden al een gewoonte van de mens was. De grotten van toen zijn ingeruild voor prachtige meditatiecentra of zoals nu, je eigen huis. Met je intieme groepje ben je verplicht geïsoleerd, een bijzondere groepsretraite. Je probeert er samen het beste van te maken. Jouw balans lijkt ondergeschikt aan een groter belang, dat van de groep (het gezin) als geheel.

Maak van deze gedwongen situatie een mindfulle expeditie.

Bouw aan een goede structuur en geef aandacht aan de verschillende thema’s die dagelijks terugkeren. In mijn gids, die vooral heel praktisch is, heb ik de grootste thema’s op een rij gezet:

  • Structuur: stop met alles waarbij je hart protesteert
  • Bewegen: nooit meer futloos
  • Denken: maak je geest gezond
  • Geld: wat is de waarde van je leven
  • Werk: ontwikkel je droom
  • Gezin: vind de balans in een druk leven
  • Eten: maak het gezellig aan tafel

Ieder thema bevat persoonlijke inzichten en opdrachten om vanuit jouw behoefte de balans te vinden. Daarbij is het plezier dat je eraan beleeft net zo belangrijk.

Ik ga voor mindful leven met een glimlach!

Je kunt er deze dagen ook voor kiezen om met je partner of kinderen online yogalessen te volgen of te mediteren. Dat kan een mooie toevoeging aan je dagelijkse ritme zijn, maar het moet wel bij je passen. Bovendien hoef je het niet zo letterlijk te nemen. Ik ervaar het moment waarop mijn zoontje van zes een modderpoel in de voortuin maakt en er met zijn voeten in danst net zo intens als een meditatie.

Samensmelten met het bewustzijn kost me op zulke momenten geen enkele moeite.

Voor mijn individuele meditatiebehoefte, want die is er altijd, wijk ik uit naar de avond als het huis stiller wordt. Momenteel is er een gigantisch aanbod van online meditaties over de hele wereld. Doorgaans mediteer ik in stilte met een kaarsje en mijn boeddha uit Tibet zonder enig tech-apparaat of elektronische hulpmiddelen.

Voor een dieper gevoel van saamhorigheid maak ik deze dagen een uitzondering.

Door mijn werk voor het boeddhistische platform Bodhi ontdekte ik de livestream van Plum Village. Dit is het Franse mindfulness klooster van zenmonnik Thich Nhath Hanh. Zijn werk volg ik al jaren en ook het klooster bezocht ik niet lang geleden. Door ’s avonds in alle stilte samen met de ‘dienstdoende’ monnik te ademen en dezelfde doordringende geluiden van de meditatie bel te ervaren, wordt het stil in mij.

Het raakt me en ik voel me ondanks de afzondering meer verbonden dan ooit met de monnik die net als ik geïsoleerd leeft.

In zijn donkere kamer, enkel verlicht door een kleine schemerlamp naast de grote gong die hij drie keer luidt, brengt hij me terug naar Plum Village. Een herinnering aan een authentieke plek waar ik me leeg voelde, op een kinderlijk gelukkige manier. Tijdens de mindfulness dagen kwamen mensen uit de hele wereld er samen om te mediteren, luisteren en van elkaar te leren. Gedurende de dag hoorde je telkens drie gongslagen om je eraan te herinneren te leven in het nu. Bij iedere bel moest je stoppen met praten en drie keer diep ademhalen.

Een van de live meditaties bij Plum Village:

Nu, middenin een wereldwijde crisis, mediteer ik samen met de online monnik in het kleinste kamertje van ons huis.

In een ruimte van twee bij twee ligt enkel een matras, een schemerlamp en wat dekens. In de kamer naast mij ligt mijn zoontje te slapen, met zijn nieuwe kapsel. Want ook ik ben spontaan thuiskapper geworden, ook al kan ik er niks van. Op zolder is mijn stiefzoon van tien inmiddels in slaap gevallen en mijn man kletst in de woonkamer met zijn dochter over de afgelopen week die ze bij hun moeder hebben doorgebracht. Ik sluit de meditatie af en maak een buiging. Voor iedereen die zich nu inzet om deze wereld te ontdoen van het masker dat het tijdelijk heeft opgezet. Op weg naar een pure vorm van leven die thuis zijn oorsprong vindt.

Vind er de rust om samen mindful te leven.

mindfulness retraite
De mindfulness bel van Plum Village
meditatie retraite
De monnik in het mindfulness klooster Plum Village