Is jouw eetgedrag normaal?

Er zijn inmiddels net zoveel mensen die honger lijden als mensen die ernstig overgewicht hebben.
eetgedrag en de maatschappij
Ons eetgedrag onder de loep in het boek Kost (foto: Bis Publishers)

Hap, slik, weg. Het eten ligt nog niet op je bord of het is al weg. Hoe heeft het eigenlijk gesmaakt? En weet je wat de ingrediënten waren? Waar kwamen deze vandaan? En, heb je van het gezelschap aan tafel genoten? Voordat je het weet, zit je weer met een snack op schoot voor de televisie en vermaak je je met programma’s zoals ‘Mijn kind is te dik’ en ‘Afvallers XXL’.

Er zijn inmiddels net zoveel mensen die honger lijden als mensen die ernstig overgewicht hebben.

Beelden van hongersnood worden afgewisseld met afvalcontainers vol bedorven etenswaar. Het roept vragen op over de manier waarop wij in de westerse wereld omgaan met eten. Bovendien wordt het misschien tijd dat we weer inzicht krijgen in wat we eten en waar het vandaan komt. Diana Krabbendam en Brigitte van Mechelen zoeken naar antwoorden op deze vragen en brainstormen met creatieve critici die ons eetgedrag zichtbaar maken.

In hun boek ‘Kost, nieuwe gezichten op eten’ laten zij zien welke rol eten speelt als ‘culturele handeling’. Krabbendam is oprichter en mededirecteur van The Beach Company, een organisatie voor creatieve maatschappelijke concepten, en Van Mechelen is journalist.

Ons eetgedrag is sterk veranderd.

Wist je bijvoorbeeld dat we tegenwoordig, in vergelijking met bijvoorbeeld 1934, nog maar een tiende van de tijd besteden aan koken? Van honderdvijftig naar nog maar vijftien minuten. Kan het nog sneller? Door apparatuur zoals de koelkast, een oven, de grillplaat en de magnetron hebben we enorm veel tijd gewonnen. Daarnaast wordt het ons door de diepvriesmenu’s en kant-en-klaarmaaltijden uit de supermarkt steeds makkelijker gemaakt.

Ondertussen lijken we ons minder te interesseren voor de authenticiteit van voedsel.

Terwijl er zoveel leuke en interessante kennis voor handen is. Wist je bijvoorbeeld dat een wortel helemaal niet oranje hoeft te zijn? Wortels kunnen namelijk alle kleuren hebben. Echter, in opdracht van het vroegere Oranjehuis werd er hard gewerkt aan de speciale kweek van een oranje wortel ter promotie van de Oranjes.

En weet je wat er gebeurt met varkens die geslacht worden?

Niet alles wordt gebruikt voor onze vleesconsumptie. In totaal verwerkt de industrie maar liefst 187 delen van het varken voor producten zoals zeep, cement, verf of schuurpapier. Deze en andere wetenswaardigheden over voedsel lijken soms verloren te gaan door de vanzelfsprekendheid van alledag. Je kunt op de middelbare school het vak biologie volgen, maar als je geen expliciete interesse in voedingswetenschap hebt, is het buitengewoon gemakkelijk om er niet bij stil te hoeven staan.

Dan is de kans groot dat je je maaltijden eet zonder na te denken over het gerecht zelf.

Enerzijds hebben we gewoon geen zin om er aandacht aan te besteden en lijkt bewust eten ondergeschikt te zijn aan het gemak ervan. Anderzijds vinden we de beschikbaarheid van voedsel vanzelfsprekend en kunnen we helemaal ‘los’ gaan in all-inclusive resorts en in restaurants met buffetten voor onbeperkt eten.

Terwijl Jamie Oliver bekend is geworden om zijn doorzettingsvermogen de Britse schoolkantines van frituurpaleizen te transformeren tot pure smaakmakers, lijkt het gros van de mensen de echte waarde van eten niet bewust onder ogen te willen zien.

Als het gerecht maar makkelijk is en er tegelijkertijd perfect uitziet.

Zo is het nog maar twee jaar geleden dat de Europese Commissie eindelijk toeliet dat bananen een ‘abnormale’ kromming mochten hebben. Andere soorten zoals kiwi’s en tomaten moeten nog steeds voldoen aan de strenge schoonheidsnormen. Dit heeft tot gevolg dat de oogst die bestemd is voor consumptie, maar niet voldoet aan deze eisen, simpelweg vernietigd moet worden.

De relatie tussen eten en maatschappij biedt een verrassend inzicht in de manier waarop we met voedsel omgaan.

Voor Krabbendam en Van Mechelen, die uitgebreid schrijven over ons eetgedrag, is het boek Kost een weergave hiervan. Het is geen kruistocht tegen het eten van vlees of de technologische vooruitgang, maar zij maken ons er wel van bewust dat eten hernieuwde aandacht verdient. Voedsel zou een mooie plek in ons midden mogen hebben die gezondheid, ontmoeting, aandacht en duurzaamheid toevoegt aan onze eetcultuur.

ons voedsel en de relatie met de maatschappij
Ons voedsel en de relatie met de maatschappij (foto: Bis Publishers)