Essentie van mindfulness, film over boeddhisme in het westen

Documentaire over de oosterse invloed in onze maatschappij: Boeddha’s in het Westen. Geen wijsheden vanuit de oosterse tempels, maar eigentijds boeddhisme voor ons drukke bestaan.
boeddhisme in het westen
Boeddhisme in het Westen

Voor mij is Boeddhisme in het Westen een bijzondere filmproductie omdat ik in de beginfase betrokken ben geweest. Filmmaker Laetitia Schoofs en ik dachten samen na over de inhoud van deze documentaire. Gezien mijn westerse blik op het boeddhisme en ervaringen met mindful leven keek ik met haar mee. Door mijn drukke agenda moest ik het research onderdeel van deze productie overdragen aan een freelance collega (Kitty Arends). Uiteindelijk heeft zij prachtig voorwerk verricht en is Laetitia op pad gegaan met een flinke dosis boeddhistische bagage om een unieke documentaire te realiseren.

boeddhisme in het westen
Fragment uit de boeddhistische documentaire: Boeddha’s in het Westen

Laetitia heeft een sterk filmisch oog waardoor ze boeddhisme in het westen schitterend in beeld brengt.

Ik houd van haar overtuigende manier van filmen. De verhaallijn is duidelijk en eigentijds, en de afwisseling tussen beeld en spraak is prettig. Verder vind ik het knap hoe zij alle experts in deze film aan bod laat komen, wetende hoe weinig tijd zij had om de westerse boeddhistische pioniers te bezoeken.

In deze film geen wijsheden vanuit de oosterse tempels, maar westers boeddhisme voor ons drukke bestaan.

Had jij gedacht dat er zoveel boeddhisten te vinden zijn in New York? Of online via een Amerikaanse teacher? Door dit ‘aardse’ vertrekpunt landt de spiritualiteit in deze docu met beide voeten op de grond. Laetitia transformeert het boeddhisme tot een way of life zonder dat je daarvoor in het klooster hoeft te wonen.

De boeddhistische leraren in deze film delen hun spirituele kennis op praktische wijze.

Daardoor is deze documentaire tegelijkertijd een verfrissende handleiding voor je eigen levensvisie. Het leert je voorbij de boeddhistische tradities te kijken en activiteiten zoals mediteren en mindfulness te zien als een wereldse behoefte. De bekende leraren in deze film hebben wat dat betreft genoeg ervaring en kennis om dit te onderstrepen. Bovendien zijn het toegankelijke mensen met een achtergrond waarin menigeen zich herkent, ook de dingen waarover ze praten zoals internet, opvoeding, klimaatcrisis en het verlies van dierbaren.

Een deel van deze mindfulle denkers volg ik al jaren door hun artikelen en boeken te lezen.

In het bijzonder Stephen Batchelor en Robert Thurman. Vanuit de hele wereld komen mensen naar hun retraites en lezingen om mindful te leren leven. Dat je dankzij deze documentaire – vanuit je stoel – de essentie van hun gedachten mag ontvangen, is een cadeau van ongekende waarde.

boeddhistische pioniers in het westen
Oosterse wijsheden van Robert Thurman
spirituele leraar
De wereldse kijk op het boeddhisme door Stephen Batchelor

Verder zie je in Boeddhisme in het Westen een aantal Nederlandse boeddhisten die op eigen wijze actief zijn in spirituele centra zoals de voormalige Brabantse kunstschilder Tenkei Coppens Roshi en meditatieleraar Bart van Melik.

Hoogleraar mindfulness Anne Speckens verdient ook een speciale vermelding.

Ik mocht met haar werken in het Radboudumc Centrum voor Mindfulness. Ik bewonder haar vastberadenheid om mindfulness toegankelijk te maken voor groepen die er medisch baat bij hebben zoals mensen met chronische depressie, kanker of parkinson. Door de mindfulness trainingen van Speckens leren deze mensen omgaan met hun ziekte, iets waar ze ‘maar mee te dealen hebben’. Dankzij haar idealisme en nuchterheid beschouw ik hoogleraar Speckens als een bijzonder mens.

Als het gaat over boeddhisme en technologie ontmoet je in deze film de Buddhist Geeks.

Hun online experimenten afgewisseld met fysiek samenzijn spreken mij als ondernemer in digitale media enorm aan. Je ziet bij hen ook een jongere groep mensen die herkenning zoeken in een alledaagse, spirituele leefwijze.

online mindfulness in het westen
Online boeddhisme met Vincent Horn van de Buddhist Geeks

De documentaire geeft ook hoop als je in je eentje worstelt.

Boeddhisme geeft je een nieuwe kijk op de wereld waarbij iedereen verbonden is. Je hoeft het niet alleen te doen. Rust vinden doe je in een samenleving, waar ook ter wereld. De film laat genoeg voorbeelden zien van gemeenschappen die samen oefenen, fysiek danwel online. Over het laatste is niet iedereen even enthousiast.

Het valt me wel op dat de meeste leraren een traditionele vorm van mindfulness kiezen.

Het meditatiekussen is niet de enige plek om mindful te zijn en toch zie ik de meeste groepen oefenen in de lotushouding. Waar zijn de praktijkvoorbeelden van mensen die de oosterse filosofie laten zien tijdens een vergadering? Of hoe lossen mensen een conflict op? De westerse pioniers spreken over de integratie van boeddhisme in het ‘wereldse’ leven, maar voor de camera oefenen zij vooral op een comfortabel kussentje.

De documentaire bevat twee delen die je prima afzonderlijk kunt bekijken.